Şiir Akademisi - Ana Sayfa

Geri git   Şiir Akademisi Forum > İŞLİKLER (Atölyeler) > Şiir İşliği

Cevapla
 
Seçenekler Stil
  #1  
Alt 11-03-2008, 07:47
yılmaz arslan
Guest
 
Mesajlar: n/a
Standart TÜRK ŞİİRİNİN İMGE YAPISI

TÜRK ŞİİRİNİN İMGE YAPISI ÜSTÜNE ELEŞTİRİ/ ARAŞTIRMA




Bundan bir-iki ay önce, Ulusal Kanal' da, Şair Hüseyin Haydar, Şair Ataol Behramoğlu' nu konuk olarak ağırlamıştı...Sorular, konuşmalar, anekdotlar aktarılırken, birara Hüseyin Haydar, Ataol Behramoğlu' nun konuşması sırasında yukarıdaki kavramı; "Türk Şiirinin İmge Yapısı" gibi bir kavramı söyleyiverdi. Ataol Behramoğlu, kendi konuşmasını yarıda keserek, "Dur bakayım, dur! Sen demin söylediğin sözü bilinçli mi söyledin?" diye sordu...Behramoğlu, "Böyle bir kavramı şimdiye kadar düşünmemiştim...Varsa böyle bir şey, araştırmak gerekli. Bu çok önemli," dedi.
O günden beri, benim aklıma da takıldı, bu kavram: 'Türk Şiirinin İmge Yapısı.' Bu konunun araştırılması, tartışılması, eleştirilmesi gerektiğine inandığım için, konuyu eleştiri bölümüne asıyorum...Düşüncelerinizi belirtmenizi isteyeceğim...
Ben, şöyle bir alandan yola çıkıyorum: Dil kurslarına gidenler bilirler. Kursiyerler, biran önce dile hakim olmak, onu öğrenmek isterler. Kurs hocalarına: "Ne zaman .... (diyelim İngilizceyi) öğreneceğiz," derler. Hocaların yanıtı, tam da bizim yukarıdaki, imge araştırmasının ipucu gibi olur hep: -"İngilizce rüya görmeye başladığınızda, bu dili öğrenmiş olacaksınız!"
Bizler, Türkçenin olanaklarıyla, uykusuzluk ortamında, bilinç-bilinçdışı-bilinç ardı olarak, sarmal-kompleks rüyalar görür ve bunu şiirleştiririz.Şiirlerimizi kaplayan, şiirlerimize içrek olan imge yapısı, düşüncemizi üreten ve aynı zamanda kendisi de düşüncemizin, yaşantı biçimlerimizin ürünü olan dilimizden kaynaklanır. Bir Japonun, Ağrıdağı üstüne imge üreterek Hai-kai yazması ne kadar zorlama olursa, inandırıcılığı olmazsa ya da sadece anlık duygulanım etkisiyle olup da üretilen imagin kavram ne kadar Türk imge yapısına uygun düşmezse; bir Türkün de Japonya' daki herhangi bir dağ üzerine Japonca imaj üretmesi, çok çok yüzeysel kalacaktır. Meselenin, bizim dilimizin bize gördürdüğü rüya, yaşattığı yaşam anlarında ve daha başka şeylerde olduğunu düşünüyorum. Bir de Türkçe gramerinin elverdiği, olanak verdiği oranda hayatımıza katılan kelimelerin ve oluşan her türlü söylem (konuşsal)
yapısının etkisini vurgulayabiliriz. Sizler de düşüncelerinizi yazarsanız, güzel bir tartışma, araştırma alanına girmiş olacağız...
Türkçe söylenen şiirde dile getirilip de, başka dillerde yazılması mümkün olamayacak şiirler üzerinden örnekler verilebilir bu alanda. Başka dillerden aktarılan imge örneklerini sağlam bulamadığım için onları söylemiyorum.Edited by: arslan yılmaz
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 11-03-2008, 14:20
Rengin Özesmi Rengin Özesmi isimli üye şimdilik offline konumundadır
 
üyelik tarihi: Oct 2005
Nerden: Turkey
Mesajlar: 463
Standart

BİR ÜÇ BEŞ

desen ki denizin tuzu
çiğ düşmüş kadife donlu patlıcanlar
desen ki kendilerinden karga çığlılarıyla kaçanlar
en fakiri en zengini çirkini ve orospusu
seni unutmuş olsun
sen ki üşümüş gökte o yalnız bulutsun
kıskanmadığın cömert bir maviliğin ortasında o
bildiğin yalnızlığın ellerinden tutmuşsun
desen ki unutulmuşsun

denizler kızılca kıyamet akıp geçiyor
zamana karşı geliyorsun
bir üç ve beş leylekler artık gitti
şimdi seni artık karanlıkta bir liman çekiyor
unutulduğun unutulmadığın bilinmediğin bir liman
bir üç ve beş derken şişede rom bitti
sen yaşamaya başladığın zaman

üşümüş gökte o yalnız bulut
kendini hic yerinde hissetmiyeceksin
keyif senin
istersen talihini billur akıntılarla bir tut
ellerini göğsüne kavuştur
doğu batı kuzey güney diyerek
koştur
bir üç ve beş istersen rom kadehleri gibi
nasıl ki unutulmuşsun
devril
ve bitir maceranı


atilla ilhan

''çiğ düşmüş kadife donlu patlıcanlar ''
BU ŞİİRDE BU DİZE BİZE ÖZGÜ
ÇEVRİLEMEZ GİBİ GELDİ BANA

Edited by: Rengin Özesmi




Konu emre gümüşdoğan tarafından (14-02-2009 Saat 11:41 ) değiştirilmiştir.
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 11-03-2008, 18:58
yılmaz arslan
Guest
 
Mesajlar: n/a
Standart

söz, ses, anlam sanatları, metaforlar, simge ve semboller de işin içine girince, evet haklısınız sevgili rengin özesmi. patlıcan ve kadife ve öteki sözcükler tercüme edilebilirler; düz anlamlarıyla.ancak don, anadoluya özgüdür ve pantolon, giysi, kıyafet diye çevrilmeye kalkılırsa anlam da şaşar, beşer de şaşar!...lokal olanın çevrilebilme olanağı ya yoktur, ya kısmidir.
peki öyleyse,neden bunca çeviri var? diye sorulabilir...kısmen de olsa tadımlık, genel havasını algılamak, hadi daha kötümser olayım: Bizde de bu yabancı şairin şiirleri çevriliyor, bakın! demek için. Ve bu, tuhaftır, doğru bir tavır bence...Edited by: arslan yılmaz
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 11-03-2008, 23:28
Erdogan Kul Erdogan Kul isimli üye şimdilik offline konumundadır
 
üyelik tarihi: Jun 2007
Nerden: Ankara
Mesajlar: 429
Standart



İmgeler, bir anlamda "dilsel rüyalar"dır... ya da diyelim ki "şairin dil içi rüyaları"...
bu konu gerçekten çok dikkate değer...
şiir dili "rüya mantığı"nı dışlamadığına göre (hatta bu mantıkla iç içe bir gerçeklik düzleminin olanaklarını araştırdığına göre) "şiir-dil" ilişkisini bu bağlamda irdelemek gerçekten çok özgün sonuçlara götürebilir bizi....
"milliyetçilik/ulusalcılık" gibi indirgemelerin dışında, objektif bir bakışla ortaya konulmayı bekleyen ilginç ve özgün bir konu...

aklıma öncelikle "deyim"ler geliyor; ama mesele bu kadar basit değil... enine boyuna düşünülüp araştırılmayı gerektiren bir mesele bu...


</font>
Edited by: Erdogan Kul
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 12-03-2008, 00:42
yılmaz arslan
Guest
 
Mesajlar: n/a
Standart

Haklısın sevgili Erdoğan;
dilin şiirsel kurulumdaki işlevini yerine getirme araçlarından olan imge' nin/ imgelerin "milliyetçi-ulusalcı" kullanıma sunulabileceğini hiç düşünmemiştim. O alanla zaten iştigal etmeyi aklından zerre kadar geçirmemiş bir enternasyonalistim. Ama Anadolu toprağında kullanılan bir çok dilimiz var. Bunlar, şiirimizde, gramer olarak yapılmış, yazılmış,söylenmiş şiirlerde nasıl bir "Türk Şiiri İmge Yapısı" örüyor, oluşturuyor? Merak ettiğim, bu. Görüşlerin için teşekkürler. Edited by: arslan yılmaz
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 13-03-2008, 23:15
Erdogan Kul Erdogan Kul isimli üye şimdilik offline konumundadır
 
üyelik tarihi: Jun 2007
Nerden: Ankara
Mesajlar: 429
Standart




Bazen, acaba şiir insanın dil hali midir ya da dil, belirli bir şiirsel kıvama gelince bu durumundan ortaya çıkacak verimleri böyle bir şey için kendisini hazırlamış -dil'in adeta 'giyinebileceği/ete kemiğe bürünebileceği'- bir zihin/kişi aracılğıyla mı sunuyor, diye düşünürüm...

Şair, bir "dil- oluş" halinde/hali değil midir çünkü?...

Bu açıdan Türkçeyi düşününce, onun, yapısı ve her türlü özelliği bakımından ne denli mükemmel bir şiir dili olduğunu fark edip garip bir heyecan duyuyorum bandan dolayı... Hatta bazen bana, Tanrı bu dili şiir için özel olarak var kılmış gibi gelir (Kuşkusuz, dilimle özdeşleştiğimden dolayı böylesi sübjektif bir yargıya varıyor da olabilirim).

Türkçenin olanak verdiği dilsel sapmaların şiirsel gücü de şaşırtıcı derecede zorlamasız ve engin bir tarihsel birikime dayanıyor ayrıca.

Cemal Süreya'nın "elisürencil"i, Ece Ayhan'ın "unuttunbeni mavisinden bir yelkenli"si başka hiçbir dilde ortaya çıkamazdı. Daha pek çok örnek...

O halde "deyimler"in yanına bir de şairlerin öznel türetimleriyle oluşan dilsel sapma biçimlerini eklemek gerekiyor.

Türk şiirinin imge yapısının anahtarlarına yavaş yavaş yaklaştıkça paylaşmaya çalışacağım. Somutlayabildiklerimi de örneklerle desteklemeye çalışacağım önümüzdeki günlerde...

Böyle bir gündeme dikkatimizi çeken sevgili şair Yılmaz Arslan'a çok teşekkür ediyorum.
</font>
Edited by: Erdogan Kul
Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 13-03-2008, 23:33
yılmaz arslan
Guest
 
Mesajlar: n/a
Standart

Sevgili Erdoğan;
yazmanı, örneklerini bekleyeceğim...Yanlış hatırlamıyorsam, Nizamettin Uğur' un böyle bir konuyu deşen kitabı da var...Örnekler, sapmalar vs... Edited by: arslan yılmaz
Alıntı ile Cevapla
  #8  
Alt 13-03-2008, 23:55
n.feci n.feci isimli üye şimdilik offline konumundadır
 
üyelik tarihi: Nov 2005
Nerden: Turkey
Mesajlar: 23
Standart

ne güzel bir yerde konaklamışsınız; aranıza bağdaş kurmaya geldim.
imgeyi şiirin "olmazsa olmaz"ı sayanlardanım. ve bu konuda "imge zorlaması"nın olamayacağını, olmaması gerektiğini düşünürüm ve imgenin kendiliğindenliğine inanırım.
elbette temelsiz değil bu inancım.
kendiliğindenlik dediğim şey, var olanı farklı görebilme yetisi/sezgisidir.
savunageldim: şiir her yerdedir. her şey şiir olabilir. sorun gözde ya da gözlüktedir. yani algıdadır. bu yüzden imgenin kişisel olduğunu düşünüyorum. bu bakışla türk şiirinin özel bir imge yapısı olamaz gibi geliyor bana. varsa, bu bir kodlama sisteminin sonucudur, yani genetiktir. içimize işlemiş bir biçimlenme ya da şartlanmadır.
öyle midir?
nuri demirci
Alıntı ile Cevapla
  #9  
Alt 14-03-2008, 00:24
yılmaz arslan
Guest
 
Mesajlar: n/a
Standart

Sevgili Nuri,
mesela beni allak bullak eden bir dize var. Yıllardır, o kitabı okuduğumdan beri hiç aklımdan çıkmadı: "KAR İNGİLİZDİR." (Eugen Gauringer' in kitabı olmalı...)YKY' den çıkan, İ. Berk' in çevirdiği 'Snow is English' adlı kitaptan. Bizde de Sevgili Azer Yaran' ın bir kitabının adı; "Burada Gün Işığı Türk" idi. Yılmaz Odabaşı, tutup bu addan dolayı, A. Yaran' ın milliyetçi olduğunu yazdı, söyledi....Ne imgeden anlayan bunu söyler, ne şiiri şiir yapan tek bir öğenin kuyruğuna yapışmış olan akıl!
Gün ışığının Kanadalı veya sosyalist Kübalı olduğunu söyleseydi, A: Yaran müthiş bir marksist, enternasyonalistmi sayılmalıydı? Ki ölene kadar zaten öyleydi, bu ayrı bir şey de. Geçtiği her alana zarar veren hodbinlere yaklaşmamak gerekli. Şiiri de ayaklar altına alan zihniyetlerden!

Eğer Odabaşı, Azer' in Ordu Fatsa' daki Korucuk Köyü' ne gidip Azer' in gün günden eriyişini, bir deri bir kemik kalışını, ölmeden öncebile şiir kitabının çalışmalarını ve Rus Dil Bilim kitapları arasında mütercimlikle iştigal etmesinigörseydi; söylediklerini söyleyemez, yazdıklarını yazamazdı! Çalıştığı kurumlardan, 1402 lik kapsamına alınıp sürülen, istifaya zorlanan, sonunda da ettirilenAzer Yaran' ı ve şiirini biz anlamayacaksak, sevgili mahalle bakkalım Hüsamettin Efendi mi anlayacak? (Çaba gerekli bazı şeylerde, ondan böyle yazıyorum...)Gezmişlerin asılmasını onaylayan 'hepbaşbakançoban'( F. Kızılok şarkısındaki)veya "kötüresimciemelsayındüşkünü(denilen)ev ren" mi anlayacak allasen? elinsaf ki elinsaf! İmgeye dönelim!Edited by: arslan yılmaz
Alıntı ile Cevapla
  #10  
Alt 14-03-2008, 00:59
Erdogan Kul Erdogan Kul isimli üye şimdilik offline konumundadır
 
üyelik tarihi: Jun 2007
Nerden: Ankara
Mesajlar: 429
Standart

Evet, kesinlikle sığ indirgemeciliğin tamamen dışında düşünülüp
tartışılması gereken bir konu bu; ben de aslında yukarıda onu söylemeye
çalışmıştım... (Farklı durumlarda aynı yanlış anlaşılma başıma geldiği için).

Sayın Nuri Demirci'nin işaret ettiği nokta da çok önemli. Bu bağlamda yapılabilecek saptamalar için hiçbir şekilde gözden kaçırılmaması gereken temel doğruluk düzlemi belki de..

Yine de, bireysel birikimlerin dilde yarattığı ve dilin tarih boyunca kendi içinde taşıyarak getirdiği dinamiklerin "o dil"in şiirindeki imgelerle bir bağı olup olmadığı, varsa bunların mahiyeti vs. araştırılmaya değer bir konu.

Benim bu yönde bir yaklaşım için ilk anda aklıma gelenler:
- deyimlerin,
- dilsel sapmaların ve
- sözdiziminin
özellikle işlevlerinin olduğu. Bunlara yeni şeyler de eklenebilir zamanla... Bu üçü, kimi imgelerin "yalnızca ve yalnızca 'o dil'de" yaratılabilmesinii/kurulabilmesini/yakalanabilmesini olanaklı kılıyor çünkü. Bu özellikteki (yalnızca "belirli bir dil"de oluşabilecek) imgelerin izi sürülerek herhangi bir dildeki şiirin, dolayısıyla "Türk şiirinin" de "imge yapısı" -en azından bir ölçüde- ortaya konulmaya çalışılabilir, kanımca...




</font>
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı

Gitmek istediğiniz klasörü seçiniz


şu Anki Saat: 20:36


Online Ziyaretçi: site statistics
Powered by vBulletin
Şiir Akademisi Forum