Şiir Akademisi - Ana Sayfa

Geri git   Şiir Akademisi Forum > KİTAPLAR - DERGİLER - KİŞİSEL SİTELER > Dergilerden Seçilenler

 
 
Seçenekler Stil
Prev önceki Mesaj   sonraki Mesaj Next
  #1  
Alt 23-06-2007, 12:40
emre gümüşdoğan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
emre gümüşdoğan emre gümüşdoğan isimli üye şimdilik offline konumundadır
Administrator
 
üyelik tarihi: Aug 2005
Nerden: Turkey
Mesajlar: 11.855
emre gümüşdoğan - MSN üzeri Mesaj gönder
Standart Dize'den Seçilenler


Dil ve Politika<?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-comfficeffice" />

Veysel ÇOLAK

Dil, sadece bir ulusun varlık nedenlerinden biri değildir kuşkusuz. Dil sözlü ve yazılı anlatımın da biricik olanağı ve aynı zamanda içeriğidir. Böyle olduğu içindir ki her dilin bir politikası ve siyasayla bir ilişkilenmesi olacaktır. Bu konularda yeterince düşünülmese de, dil ve politika sürtüşmesi üzerine yalan-yanlış görüşlerin ileri sürüldüğü görülebiliyor. Daha çok bilimsellikten uzak, ideolojik yaklaşımlarda bulunuluyor, denilebilir.Bunlardan biri de 'Türk Şiiri' yerine, 'Türkçe Şiir' teriminin önerilmesidir. Bu öneriyi yapanların, 'Türk' sözcüğünün içeriğinden, bir ulusu öne çıkartıp ulusal duyguları pekiştirmesinden rahatsızlık duymalarını belirmeleri ilginç olsa gerek. Dil, zaten ulusal bir karakter taşır ve kendiliğinden ideolojik değildir kesinlikle. İdeoloji, dilin kullanımında açığa çıkar. Buradan bakınca 'Türk Şiiri' demenin içerdiği ideolojinin, ırkçı bir boyut kazanması gerekir. Böyle bir şeyin olduğunu sanmıyorum. Hem bir ulusal yapılanmada, ırkçı oluşumlar bu kadar indirgenerek açıklanabilir mi? Toplumbilimde, böylesine ilkel bir yaklaşıma yer olabilir mi?

'Türk Şiiri' yerine, 'Türkçe Şiir' denmesi öne sürüldüğünde, dünyaya yeni bir edebiyat terimi önerilmiş oluyor. Bu benimsetildiğinde, artık kimse Alman, İngiliz, Fransız, Rus ... şiiri demeyecek; bunun yerine Almanca, İngilizce, Fransızca, Rusça ... şiir demeye koyulacaktır. Bu olmaz, kendiliğinden komik bir öğe olarak çıkıyor karşımıza. Öyle de kalacak, kuşkusuz.

Neyse... işin tuhafı 'Türk Şiiri' demekle 'Türkçe Şiir' demek arasında içerik bakımından hiçbir fark yok. 'Türkçe' sözcüğünün isim kökü 'Türk' sözcüğüdür. Bu kökten -Çe, -ça yapım ekiyle 'Türkçe' adı yapılmıştır. Bilindiği üzere bu -çe, -ça eki, bir yapım eki olarak, ulus adlarının sonuna getirilerek, o ulusun kullandığı dil adı oluşturulur. Yunan-Yunanca, Alman-Almanca, Rus-Rusça, Fransız-Fransızca gibi...

Görüleceği üzere 'Türkçe Şiir' dendiğinde, Türk sözcüğünün içerdiği ulusal kimliği ve onun baskınlığını yok etmiş olmuyorsunuz. Tam tersine, daha bir öne çıkartmış oluyorsunuz bu içeriği. Yani 'Türkçe' dendiğinde, hem 'Türk' hem de onun kullandığı; ulusal bir değer, belirleyici bir değil olan dili öne çıkartmış oluyorsunuz. Böylece, karşı çıkılan şey, daha bir pekiştirilmiş oluyor. Bilimsel bakıldığında, durumun böyle olduğu kolayca kavranabilir.

Durum bu ama 'Türkçe Şiir', Fransızca Şiir', 'Rusça Şiir'... denemez mi? Denilebilir elbette, ama bunun özel koşullarının oluşması gerekir. Örneğin Osmanlı İmparatorluğunu düşünün. Bilindiği üzere bu imparatorluğun yarattığı edebiyat Saray Edebiyatı, Yüksek Zümre Edebiyatı diye adlandırılmış; ama Divan Edebiyatı adı ağırlıklı olarak kullanılagelmiştir. O süreçte şairlerin, gazellerini Divan ortak adıyla kitaplaştırmaları; Fuzuli Divanı, Bakı Divanı, Nedim Divanı ... biçiminde bir kullanıma gittikleri biliniyor. Ama bu şairleri n bazıları Farsça, Arapça şiirler de yazmışlardır. işte bu özel bir durumdur. Bu nedenle bilmem kimin Farsça Divanı, Arapça Divanı ... deme gereği duyulmuştur. Benzer durum Sovyetler Birliği için de geçerlidir. Letonya, Beyaz Rusya, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan ... gibi uluslar, Sovyet kavramı içersinde düşünülür. Bu ulusların şairlerinin yazdıklarının tümü de Sovyet Şiiri olarak düşünülür. Bu nedenle de o şairlerinin toplandığı kitaplar Sovyet Şairleri ;antolojisi olarak adlandırılır. Öte yandan Sovyet yapısı içerisinde olup da anadilinde , bir şair şiir yazdığında, bunu belirtmek için; örneğin Azerice Şiir, Özbekçe Şiir, Kazakça Şiir ... deme gereği duyulmuştur. Görünen o ki, Türkiye'de buna benzer sosyolojik bir durum yok. Böyle olunca 'Türkçe Şiir' demenin bilimsel dayanakları da ortadan kalkmış oluyor.

Sahi İngiliz şiiriyle Amerikan şiiri aynı mı? Neden bu iki ulus 'İngilizce Şiir' demiyor? Kökeni aynı olan bu iki ulusun şiirini tanımlamak için 'İngilizce Şiir' demek yeterli mi gerçekten? Dile ilişkin düşünülmeli elbette, ama bilimsellikten kopmadan yapılmalı bu.

Daha önemli bir şey daha var: Unutulmamalı ki dil; din gibi, hukuk gibi. .. kültürel üstyapı kurumu değildir. Bu nedenle dil, kendiliğinden ideolojik bir aygıt oluşturamaz. Dil, anlamı evi olurken, ideolojik içeriğini, kullananın amacına göre kazanır. Yani, aynı dille milliyetçilik yapabilirsiniz, ama aynı dille sosyalist bir kültürü de oluşturabilirsiniz. Önemli olan bunun anlaşılmasında. Unutmamak gerekiyor ki dil öylesine ucuz politikaları aşar.

Her ulusun bir dil politikası olmuştur her zaman. Bundan sonra da olacaktır kuşkusuz. Türkiye'de bu hiçbir zaman doğru anlaşılmamıştır. iktidara sahip olanlar, keskin yasaklara dayanan dil politikalarıyla yetinmişler; bu nedenle amaçlarına da ulaşamamışlardır hiçbir zaman.

Burada bakınca Türkiye'de yaşayan halk dillerinin dipdiri kaldığı görülür. <B style="mso-bidi-font-weight: normal">Namık Kemal'in başka bir bağlamda yaptığı şu saptama yeterince açıklayıcı olsa gerek: "Edebiyatımızın rabıta-i milliyeye olan hizmetinden o kadar mahrumuz ki, Türkçe'miz elifbası bile olmayan Arnavut ve Laz lisanlarını dahi unutturamamıştır." [/B]
'Türkçe Şiir' demek; inanın, başka halkları ve onların dilini aşağılamaz. Unutulmamalı, ki bilimsellikten uzak dil politikaları, sahibini zedeler.
__________________
ellerin kına türküsü
dokunsam
iliklenir parmakların parmaklarıma
*emre gümüşdoğan
Alıntı ile Cevapla
 

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı

Gitmek istediğiniz klasörü seçiniz


şu Anki Saat: 06:24


Online Ziyaretçi: site statistics
Powered by vBulletin
Şiir Akademisi Forum