Şiir Akademisi - Ana Sayfa

Geri git   Şiir Akademisi Forum > İŞLİKLER (Atölyeler) > Şiir İşliği

Cevapla
 
Seçenekler Stil
  #1  
Alt 11-03-2016, 14:07
admin admin isimli üye şimdilik offline konumundadır
Administrator
 
üyelik tarihi: Jan 2009
Mesajlar: 1.806
Standart Bir Şiirin Açılımı - ŞİMDİ/SİZ

Bir Şiirin Açılımı - ŞİMDİ/SİZ

Şair Serdar Ünver'le uzun yıllardır tanışırız.
Az sözcükle çok şiir yazan usta bir şairdir.
Aşağıda açılımını yapacağım şiirini, yayımladığı üç kitabına almadı, belki sonrakilere de almayacak... "Hâla bir şeyler eksik" diyor bu şiirde. Yirmi yıla yakın süredir üzerinde çalıştığı şiirin içsel paylaşımını yapmak üzere masaya yatıralım.



Serdar ÜNVER


ŞİMDİ/SİZ

Tüner de ardına camın
Ulur hüznünü akşamın

Gözleri yabanıl, renkli
Geçmişi bekler sanki.

Sıcak hülyasında ellerin
Gezer ayrılığın serin

Yüzlü bahçelerini.
Işıldayan her yeni

Günde daha da yok;
Kalan şimdi soluk

Bir albümde eski resimler
Ve sonsuz açan güller!

Serdar ÜNVER


Biçim Özellikleri:

Şiir; başlık dahil, kırk sözcük ve her biri ikişer dize olan altı kümeden oluşmuş.

Şekil itibarıyla, Divan edebiyatının "gazel" türünü anımsatsa da, beyit düzeninde yazılması dışında gazelle hiç bir bağlantısı yoktur. İkili öbekleri, anlam ilişkilendirmesi bakımından ele aldığımızda, anlamın ikili dizelerde bitmeyip, alt dizelere kaydığını, şairin, noktalama işaretleri kullanarak anlam bütünlüğü sağladığını görüyoruz. Gazel türünde ise, her beytin kendi içinde anlam bütünlüğü vardır.

Dört dize, dört sözcükten, yedi dize, üç sözcükten, bir dize, iki sözcükten oluşmakta. Dizelerdeki, sözcük ve hece sayısının yakınlığı, dizelerin okuma süresinin de yakınlığını sağlamış, okumayı kolaylaştırmıştır.

Kullanılan sözcükler; günlük dilden seçilmiş ve karşılığını, sözlük karıştırmadan verebileceğimiz sözcükler. Hece sayısı fazla, okunuşu zor sözcük kullanılmamış.

Şiirde, yer yer devrik cümle kullanılması, okunuşa tat katıyor ve vurguyu güçlendiriyor.




Şiirde Kullanılan Edebi Sanatlar:

İlk üç dizede yer alan, "tünemek", "ulumak" ve "yabanıl" sözcükleri ile tenasüp sanatı yapılmıştır. Üç sözcük aynı türden çağrışımı yapıyor. Vahşi hayvanlar, gerek geceleri, gerekse avını atılmadan önce tünerler. Ulumak eylemi, bu hayvanlara has bir durumdur. Yabanıl sözcüğü "vahşi" anlamı taşımaktadır.

"Gözleri yabanıl, renkli"
"Geçmişi bekler sanki."

Bu iki dizede Sihr-i Helal dediğimiz edebi sanat yapılmış, "renkli" sözcüğü, hem yazıldığı dizede, hem de alttaki dizeyle okunduğunda anlamlanıyor. "Gözleri yabanıl, renkli" ve "Renkli geçmişi bekler sanki"

"Sıcak hülyasında ellerin"

Bu dizede, "ellerin" sözcüğü iki anlamında da kullanılarak "tevriye" dediğimiz edebi sanat yapılmıştır. ( Organımız olan el ve yabancı kişi. )

"Kalan şimdi soluk"

Tevriye sanatını "soluk” sözcüğünde de görüyoruz, sözcük hem "nefes" hem de "solmak" anlamında kullanılmıştır.

"Bir albümde eski resimler"

Bu dizede, "albüm" ve "resim" gibi anlam bütünlüğü yönünden türdeş sözcükler art arda gelerek tenasüp sanatı oluşturulmuştur.

İkili dizelerde anlam bitmeyerek, alttaki ikili dizelerle bütünleşmeler olmuş. İlk bakışta, anlam kopukluğu gibi algılanan bu durum ise enjambemet denen, evrensel bir edebi sanat yapılmış.

"Sıcak hülyasında ellerin
Gezer ayrılığın serin
"Yüzlü bahçelerini. "

Dizelerde olduğu gibi...


Şiirin Anlamlandırılması:

Başlık: "ŞİMDİ/SİZ "
Yapı olarak "şimdi" ve "siz" sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuş. Şair, bu iki sözcüğü, hem birlikte "şimdisiz" olarak okumamızı, hem de, ayrı ayrı okumamızı ve anlamlandırmamızı istemiş.

Başlığı; "şimdisiz" olarak okuduğumuzda, şimdisi, şu anı olmayan, geçmişe takılıp kalmış anlamı çıkıyor. Şiiri okuduğumuzda göreceğiz ki, başlıkla şiirin anlam bütünlüğü birbirine uygun. Kafamızda, geçmişe takılı kalmış birisinin fotoğraf kareleri belirecek.

Başlığı "şimdi siz" olarak okuduğumuzda; şimdisi olmayan, şiirin bütünü içinde, belleğimizde oluşan fotoğraf karelerinde gördüğümüz kişinin, biz olduğu söylenmek isteniyor. Sanki, şimdi sıra sizde, siz de bunları yaşıyorsunuz, yaşayacaksınız demek isteniyor.




I. Dize: "Tüner de ardına camın"
Camın arkasında tünemiş, sokağa, ya da uzak bir yere bakan bir insan beliriyor belleğimizde. Belki bir şeyi bekliyor, belki ürküyor, belki saldırmaya hazır biri... ama bu bekleyişte bir vahşilik var, tüneme eylemini vahşi hayvanlar yapar.

II. Dize : "Ulur hüznünü akşamın"
Birinci dizeyle belleğimizde şekillenen kişinin, hüznünü uluduğunu görüyoruz. Kişi biraz daha netleşiyor. Akşam sözcüğüne dikkat çekmek istiyorum. Akşam, kişinin ömrünün sonları da olabilir. Yaşamın sona yaklaşması ile, günün sona ermesi arasında bir çağrışım var. Ulumak eylemini, hüznü yaşamayı derinleştiriyor. Vahşi hayvanlar çok acı çektiklerinde ulurlar, demek ki burada, yaşamın sona yaklaşmasının kişiye yüklediği vahşi bir hüzün var.

III. Dize: "Gözleri yabanıl, renkli"
Bu kez, belleğimizde şekillenen kişinin gözlerine yönelmiş sözcüklerin objektifi. Camın ardındaki kişinin gözlerindeki vahşi bakışı yakalıyoruz. Buradaki renkli sözcüğü, kişinin göz renginden daha farklı anlam ifade etmektedir ve aşağıdaki dizeyle de bağlantısı var.

IV. Dize: "Geçmişi bekler sanki."
Belleğimizde oluşan kişinin, camın önüne neden tünediğini anlıyoruz. Kişi o anı yaşamıyor, geçmişini bekliyor orada. Üçüncü ve dördüncü dizeler arasında, renkli sözcüğü ile Sihr-i Helal sanatı yapıldığı söylemiştik. Dizeyi "Renkli geçmişi bekler sanki" şeklinde okuduğumuzda, kişinin, geçmişte çok güzel şeyler yaşadığını anlıyoruz. Bu yaşanmışlığa özlem, o kadar ağır basıyor ki, kişi şimdiyi değil anılarını yaşıyor, yaşadığı güzel ve renkli şeyler ne ise, sanki onları bekliyor.




V. Dize: "Sıcak hülyasında ellerin"
Bekleyişi sırasında hayallere dokunuyor elleri, ya da başkasının sıcak hayallerini düşünüyor şeklinde iki farklı anlamı içeriyor dize. Kişinin, o an geçmişin sıcak hayallerine daldığını anlıyoruz, ayrıca ellerin sözcüğündeki tevriye sanatı ile, kişinin, başkasının yaşamını da hayal edebileceğini düşündürüyor. Bu başkası, belki de geçmişteki kendisidir, geçmiş o kadar geride kalmış ve kendisi ile o kadar yabancılaşmışki kişi, o yaşanmışlığı hayal ederken, sanki başka biri yaşamış gibi hayal edebiliyor olabilir. Ya da gerçekten yabancı birinin sıcak hayallerini dalmıştır.
Bu dizeyi, altıncı ve yedinci dizelerle birlikte anlamlandırmak gerekiyor.

VI. Dize: "Gezer ayrılığın serin"
Bir ayrılık yaşanmış, geçmişteki renki yaşamdan uzaklaşılmış, belki bir aşktan kopuş bu... Ayrılığın serinliğini hissediyor, oralarda geziniyor şimdi.

VII. Dize: "Yüzlü bahçelerini."
Tek başına fazla anlam ifade etmiyor görünen bu dizeyi, beşinci ve altıncı dizelerle bütünleyerek " Sıcak hülyasında ellerin, gezer ayrılığın serin yüzlü bahçelerini." şeklinde okuduğumuzda anlam yerine oturmaktadır. Şairin, enjambemet sanatı yaptığından, anlamı bir dizede bitirmeyip, alttaki dizelerle bütünleştirdiğinden söz etmiştik.
Bir yandan sıcak hülyalara dalarken, diğer yandan ayrılığın serin yüzlü bahçelerinde de dolaşıyor belleğimizdeki kişi. Duyguları arasında gelgitler yaşıyor.




VIII. Dize: "Işıldayan her yeni"
Kişinin yaşadığı her şeyde, her anışta, her yeni anda... gibi düşünebiliriz. Dokuzuncu dize ile bütünlediğimizde anlam netleşiyor.

IX. Dize: "Günde daha da yok;"
Sekizinci dizeyle birleştirerek, "Işıldayan her yeni günde daha da yok" şeklinde okuyalım. Camın önüne tüneyen kişi, yeni doğan her günde, renkli geçmişinden daha da uzaklaştığını farketmektedir.

X. Dize: "Kalan şimdi soluk"
Belleğimizde canlandırdığımız, camın ardına tüneyen kişi, yaşamdan o kadar kopuk ki, sadece soluk alıp veriyor sanki.. Tek yaşam belirtisinin, aldığı nefes olduğunu anlıyoruz. Yine söz ettiğimiz gibi burada tevriye sanatı var, "soluk" sözcüğü iki anlamıyla kullanılmış. On birinci dizeyle okuduğunda solmak eyleminde olduğunu görüyoruz.



XI. Dize: "Bir albümde eski resimler"
Ya da soluk sözcüğü ile okunduğunda "Soluk bir albümde eski resimler" haline dönüşen on birinci dizeden, kişinin anılarında kalan renkli anlara, sıcak hayallere uzandığını görüyoruz. Bu anlar artık birer fotoğraf karesi olarak albümlerde kalmıştır. Geriye dönüşü ve o renkli günleri yeniden yaşaması söz konusu değildir. Yaşamdan elde kalan, sadece anılar ve fotoğraflardır.

XII. Dize: "Ve sonsuz açan güller!"
Camın ardına tüneyen kişi, yaşamdan kaçsa, kendi ile yaşam arasına cam koysa da , yaşam sürmekte, yaşamın gülleri, sonsuz bir şekilde açmaya devam etmektedir. Pencereden baktığı sokak, ya da baktığı yer neresi ise oradan, beklediği renkli yaşam bir daha geçmeyecektir. Bu gerceği kendisi de bilmekte, ama şimdi yerine dünü yaşamaktadır.

Açılımın (Anlamın) Bütünleştirilmesi:

Geçmiş yaşamında, çok güzel, çok renkli günleri olan kişi, (kadın ya da erkek) Geçmiş özlemi ile, yaşamdan kopmuş, anı, şimdiyi yaşamak yerine, geçmişi yaşıyor. Hayata uzaktan bakıyor. Geçmiş, o güzel günlere yeniden kavuşmayacağının hüznü acıtıyor kişiyi. Hayallere dalıyor.

Ses Olayları:

Şiirde; özel durumu olan; sanki, hülya, bahçe, albüm sözcükleri dışındaki tüm sözcükler ses uyumuna uymaktadır. Şiirin genelinde sese dikkat edilmiş, okunuşu zorlaştıran, kulağı tırmalayan ses bulunmamaktadır.

Şiirin genelinde; sesli harflerden, a (23) , e (23) , ı (11) , i (16) , o (3) , ö (i) , u (4) , ü (10) kullanılmış. Kalın ünlüler toplam (41) kez, ince ünlüler (52) kez kullanılmış.
Şiirin, hüzünlü havasına rağmen ince ünlülerin çok kullanılması, şiirin akıcılığını sağlamış.

İkişer dizeli her kıtada, dizeler arasında uyak vardır.


emre gümüşdoğan


Eklenmiş Resmin önizlemesi
Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  Serdar Ünver.jpg
Görüntüleme: 818
Büyüklüğü:  49,7 KB (Kilobyte)   Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  1.jpg
Görüntüleme: 839
Büyüklüğü:  73,1 KB (Kilobyte)   Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  3.jpg
Görüntüleme: 782
Büyüklüğü:  9,6 KB (Kilobyte)   Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  4.jpg
Görüntüleme: 862
Büyüklüğü:  92,7 KB (Kilobyte)   Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  5.jpg
Görüntüleme: 858
Büyüklüğü:  18,7 KB (Kilobyte)  

Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  2.jpg
Görüntüleme: 847
Büyüklüğü:  47,1 KB (Kilobyte)  
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı

Gitmek istediğiniz klasörü seçiniz


şu Anki Saat: 05:42


Online Ziyaretçi: site statistics
Powered by vBulletin
Şiir Akademisi Forum