Şiir Türleri

[emre gümüşdoğan]

LİRİK ŞİİR<?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

Antik çağda, Anadolu’da ve Balkanlarda yaşayan şairler şiirlerini “lir” eşliğinde okurlardı. “Lirik şiir” lir eşliğinde (saz eşliğinde, müzik eşliğinde) söylenen şiir anlamı da taşır. Türk ozanlarının da şiirlerini kopuz ve bağlama eşliğinde okuduklarını görmekteyiz.

Yoğun duygu birikimini, (heyecanı, sevgiyi, aşkı, özlem ve ayrılığı) içten bir dille, akıcı şekilde anlatan ve okurun duygularına, kalbine seslenmeyi hedefleyen coşkulu şiirlere lirik şiir denir. Konusu çoğunlukla, aşk, ayrılık, ölüm, doğa sevgisi vb. gibi konulardır.

İslamiyet öncesi edebiyatımızda lirik şiirlerin kopuz eşliğinde söylendiğini biliyoruz. Halk şairlerimiz (saz şairlerimiz) genelde lirik şiir türünde ürünler vermiştir. Tanzimat döneminde daha çok rebab eşliğinde okunduklarından “rebabi” de denir. Divan edebiyatında özellikle gazeller, murabbalar, şarkılar, halk edebiyatında güzelleme türündeki koşmalar, semâiler lirik şiir türüne örnektir.

Yunus Emre, Fuzulî, Bakî, Nedim, Karacaoğlan, A.Haşim, Yahya Kemal lirik şiirleriyle tanınır.

[emre gümüşdoğan]

<B style="mso-bidi-font-weight: normal">PASTORAL ŞİİR<?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />[/B]

Doğayı, doğanın güzelliklerini, orman, yayla, dağ, bozkırı ve kırsal yaşamı, köy ve çoban yaşamını ve bu yaşam tarzına karşı duyulan özlemi anlatan şiir türüne “pastoral şiir” denir.
Pastoral sözcüğü "çobanlara ilişkin" demektir ve Türkçede bu anlamda râiyâne, rüstâî terimleri de kullanılmıştır. Batı edebiyatlarında doğrudan doğruya doğa manzaralarını canlı bir biçimde anlatan şiirlere idil, konuşma biçiminde yazılan pastoral şiirlere de eglog denir.

[emre gümüşdoğan]

EPİK ŞİİR <?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

Konusunu savaş, kahramanlık, yiğitlik ve yurt sevgisinden ya da tarihsel olaylardan alan, okuyanda; coşku, yiğitlik duygusu, savaşma arzusu uyandıran, coşkulu bir anlatımla işlenmiş, destansı özellikler gösteren uzun şiirlere “epik şiir” denir. Epik şiire destanî şiir, hamasî şiir ve kahramanlık şiir terimleri de kullanılır.
Edebiyatımız epik şiir yönünden hayli zengindir. Divan edebiyatında kasideler, halk edebiyatında koçaklama, destan, varsağı türleri epik özellik taşırlar.